Roti, chapati i naan: czym się różnią i jak zrobić chapati w domu

Chapati i roti to cienkie, okrągłe placki z razowej mąki pszennej atta, wody i soli, pieczone bez tłuszczu na suchej patelni. W północnych Indiach obie nazwy oznaczają w praktyce ten sam codzienny chleb. Naan to coś innego: miękki chlebek z białej mąki, z drożdżami lub jogurtem, pieczony w piecu tandoor.
Roti, chapati, phulka: co to jest
Roti to w hindi ogólne słowo na płaski chleb. Chapati to najczęstszy rodzaj roti: cienki placek z mąki atta, zagniatany bez drożdży i pieczony na płaskiej patelni tawa. Phulka to chapati, które na końcu przypieka się nad otwartym ogniem, aż napuchnie jak balon.
Chapati je się w Indiach codziennie, zwykle zamiast ryżu albo obok niego. Odrywa się kawałek placka i nabiera nim dal, curry lub warzywa. Chapati je się zwykle rękami.
Czym różni się chapati od naan
| Chapati / roti | Naan | |
|---|---|---|
| Mąka | razowa atta | biała mąka pszenna (maida) |
| Spulchnianie | brak | drożdże, jogurt lub proszek do pieczenia |
| Pieczenie | sucha patelnia tawa | ścianka pieca tandoor |
| Kształt i grubość | okrągły, cienki | owalny lub kroplowy, grubszy, puszysty |
| Kiedy | codziennie, w domu | częściej w restauracji |
Paratha to jeszcze inny placek: z tej samej mąki atta, ale warstwowy i smażony z ghee, często z nadzieniem. O nim piszemy w tekście paratha: aloo paratha i lachha paratha. Jak działa piec tandoor, opisujemy w tekście tandoori w domu.
Mąka atta: co to jest
Atta to drobno mielona razowa mąka pszenna, tradycyjnie mielona w młynie kamiennym (chakki). Jest drobniejsza niż polska mąka razowa i chłonie więcej wody, dlatego ciasto jest miękkie i elastyczne. Na opakowaniach często widnieje napis „chapatti flour”.
Polska mąka pełnoziarnista daje inne, twardsze i bardziej kruche placki. Jeśli nie masz atty, wymieszaj pół na pół drobną mąkę razową z mąką pszenną typu 650. Placki będą podobne, ale nie takie same.
Przepis na chapati
Składniki (na 8 placków):
- 250 g mąki atta i trochę do podsypywania
- około 170 ml ciepłej wody
- ½ łyżeczki soli
- 1 łyżeczka oleju (opcjonalnie)
- ghee lub masło do posmarowania
Przygotowanie:
- Wymieszaj mąkę z solą. Wlewaj wodę stopniowo i zagniataj ręką, aż powstanie miękkie, lekko klejące ciasto. Dodaj olej.
- Wyrabiaj ciasto 5 do 8 minut, aż będzie gładkie. Przykryj je wilgotną ściereczką i odstaw na 20 do 30 minut.
- Podziel ciasto na 8 kulek. Każdą spłaszcz, obtocz w mące i rozwałkuj na cienki placek o średnicy około 15 do 18 cm.
- Rozgrzej suchą patelnię lub tawę na średnio wysokim ogniu.
- Połóż placek na patelni. Gdy na wierzchu pojawią się małe pęcherzyki (po około 30 sekundach), odwróć go.
- Piecz drugą stronę, aż pojawią się brązowe plamki. Odwróć jeszcze raz i lekko dociśnij brzegi złożoną ściereczką. Placek powinien napuchnąć.
- Zdejmij chapati, posmaruj je ghee i włóż do koszyka owiniętego ściereczką, żeby nie wyschły.
Jeśli masz kuchenkę gazową, w kroku 6 zamiast dociskać placek możesz położyć go szczypcami bezpośrednio nad płomieniem na kilka sekund. Tak powstaje phulka.
Gdzie kupić mąkę atta
Mąkę do chapati, na przykład Elephant Atta 10 kg lub Aashirvaad Atta 5 kg, znajdziesz w sklepie Little India. Jest tam też drewniany wałek do chapati i patelnia tawa Prestige. Little India ma sklepy w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Gdańsku i wysyła zamówienia online.
Najczęściej zadawane pytania
Czy roti i chapati to to samo?
W praktyce tak. Roti to ogólna nazwa płaskiego chleba, a chapati to jego najpopularniejszy rodzaj z mąki atta, pieczony na suchej patelni.
Dlaczego moje chapati nie puchnie?
Najczęstsze przyczyny to za twarde ciasto, zbyt krótki odpoczynek, nierówno rozwałkowany placek albo za słabo nagrzana patelnia.
Czy do chapati można użyć mąki ryżowej?
Nie, chapati robi się z pszennej mąki atta. Mąka ryżowa, na przykład mąka do kozhukattai Anil, służy do innych potraw z południowych Indii, takich jak kozhukattai, czyli pierożki gotowane na parze.
Jak przechowywać mąkę atta?
W szczelnym pojemniku, w suchym i chłodnym miejscu. Duże opakowanie, takie jak 10 kg, przesyp częściowo do mniejszego pojemnika do codziennego użytku.