Bhatmas: co to jest brązowa soja i jak ją uprażyć po nepalsku

Bhatmas (भटमास, czasem pisane vatmas) to po nepalsku soja. Jeśli widzisz to słowo na opakowaniu w sklepie z produktami z Nepalu albo w przepisie, chodzi zwykle o khairo bhatmas, czyli soję brązową. Nepalczycy prażą ją na sucho na chrupko i jedzą jako przekąskę z płatkami ryżowymi (chiura) albo jako sałatkę bhatmas sadheko z cebulą, chili i cytryną.

Bhatmas po polsku: rodzaje soi

Na nepalskich opakowaniach i w przepisach zobaczysz kilka nazw:

Soja brązowa ma mniejsze i ciemniejsze ziarna niż jasna soja, z której robi się tofu i napój sojowy. Po uprażeniu smakuje orzechowo, trochę jak prażone orzeszki ziemne.

Ważne: surowej soi nie wolno jeść

Surowa soja nie nadaje się do jedzenia. Przed jedzeniem trzeba ją całkowicie uprażyć albo namoczyć i ugotować. Ziarno uprażone tylko z wierzchu, w środku jeszcze jasne i miękkie, nie jest gotowe. Praż, aż każde ziarno będzie chrupkie na wskroś.

Jak uprażyć bhatmas

Potrzebujesz: 1 szklanki suchej soi brązowej i ciężkiej patelni (karahi, żeliwnej albo z grubym dnem). Bez tłuszczu.

1. Przebierz ziarna, usuń kamyczki i połamane ziarna. Jeśli są zakurzone, przetrzyj je suchą ściereczką. W tej metodzie ich nie mocz.
2. Rozgrzej suchą patelnię na średnio-małym ogniu.
3. Wsyp ziarna jedną warstwą i cały czas mieszaj.
4. Po około 10 minutach ziarna zaczną trzeszczeć, a łupinki pękać. Dalej mieszaj.
5. Praż łącznie 15 do 20 minut, aż ziarna będą równo złocistobrązowe i chrupkie. Rozgryź jedno: powinno pęknąć czysto i smakować orzechowo, a nie zielono czy surowo.
6. Przesyp ziarna na talerz i poczekaj, aż całkiem ostygną. Stygnąc, robią się jeszcze bardziej chrupkie.

Nie praż na dużym ogniu, bo ziarna przypalą się z wierzchu, zanim upieką się w środku. Ostudzony bhatmas trzymaj w szczelnym słoiku i zjedz w ciągu kilku dni.

Bhatmas sadheko: sałatka z prażonej soi

Sadheko znaczy po nepalsku „zamarynowany” albo „wymieszany z przyprawami”. To popularna przekąska do herbaty albo do napojów.

Składniki:

• 1 szklanka uprażonego bhatmas (przepis wyżej)
• 1 mała czerwona cebula, drobno posiekana
• 1 mały pomidor, drobno posiekany (opcjonalnie)
• 1–2 zielone papryczki chili, drobno posiekane
• 1 mały ząbek czosnku i mały kawałek imbiru, starte
• garść świeżej kolendry, posiekanej
• sok z połowy cytryny
• 1 łyżeczka oleju musztardowego
• ¼ łyżeczki mielonego timur (nepalski pieprz syczuański) albo szczypta chili w proszku
• sól do smaku

Przygotowanie:

1. Wsyp uprażony bhatmas do miski.
2. Dodaj cebulę, pomidor, chili, czosnek, imbir i kolendrę.
3. Wlej sok z cytryny i olej musztardowy, dodaj timur i sól. Dobrze wymieszaj.
4. Jedz od razu, póki ziarna są chrupkie.

Jak je się bhatmas w Nepalu

• Z chiurą: talerz płatków ryżowych (chiura), prażonej soi i pikli to klasyczny nepalski zestaw przekąskowy, nazywany khaja.
• W piklach: bhatmas miesza się też z gundruk (fermentowanymi, suszonymi liśćmi warzyw) w kwaśną piklę.
• W curry: namoczoną i ugotowaną soję dodaje się do prostego curry z ziemniakami.

Gdzie kupić bhatmas

Little India sprzedaje soję brązową (khairo bhatmas) marki Nepali Mato. Do pełnej przekąski dobierz białe płatki ryżowe (chiura) i gotową nepalską piklę z fermentowanej soi kinema. Inne produkty znajdziesz w kategorii produkty nepalskie. Little India ma sklepy w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Gdańsku i wysyła zamówienia w całej Polsce.