Kokos, mleko kokosowe i woda kokosowa – jak wybrać świeży kokos i jak go otworzyć

Świeży kokos to owoc palmy kokosowej: twarda, brązowa skorupa, pod nią biały miąższ i trochę płynu w środku. Ten płyn to woda kokosowa (coconut water). Mleko kokosowe (coconut milk) to coś innego: robi się je z tartego miąższu wyciśniętego z wodą i używa jak śmietanki w curry, zupach i deserach.

Woda, mleko, śmietanka i wiórki – czym się różnią

Z jednego owocu powstaje kilka produktów, a ich nazwy łatwo pomylić.

• Woda kokosowa to klarowny, lekko słodki płyn z wnętrza orzecha. Najwięcej jest jej w młodych, zielonych kokosach. Pije się ją schłodzoną, prosto z owocu albo z kartonu czy puszki.
• Mleko kokosowe to biały, gęsty płyn z tartego miąższu. Miąższ zalewa się gorącą wodą, odstawia i wyciska przez ściereczkę. W puszce ma zwykle więcej tłuszczu niż domowe.
• Śmietanka kokosowa (coconut cream) to gęstsza część mleka. W puszce, która stała w chłodzie, zbiera się na górze.
• Wiórki kokosowe (desiccated coconut) to suszony, tarty miąższ. Używa się ich do ciast, słodyczy i panierki.
• Olej kokosowy tłoczy się z miąższu. W kuchni południowych Indii, zwłaszcza w Kerali, smaży się na nim wiele potraw.

Jak wybrać świeży kokos

Brązowy kokos, który widzisz w sklepie, to dojrzały owoc z twardym miąższem. Przy wyborze zwróć uwagę na trzy rzeczy:

1. Ciężar. Dobry kokos jest ciężki jak na swój rozmiar.
2. Dźwięk. Potrząśnij nim przy uchu. Powinno być słychać chlupot wody. Cichy kokos mógł już wyschnąć w środku.
3. „Oczka”. Na jednym końcu są trzy ciemne punkty. Muszą być suche i twarde, bez pleśni i bez wilgoci. Mokre oczka albo kwaśny zapach to znak, że owoc się psuje.

Nieotwarty kokos można trzymać kilka dni w temperaturze pokojowej. Wyjęty miąższ przechowuj w lodówce w zamkniętym pojemniku i zużyj w ciągu paru dni. Można go też zetrzeć i zamrozić.

Jak otworzyć kokosa w domu

Nie potrzeba maczety. Wystarczy śrubokręt albo gruby szpikulec, młotek lub ciężki nóż i miska.

1. Znajdź najbardziej miękkie z trzech oczek. Przebij je śrubokrętem.
2. Odwróć kokos nad szklanką i wylej wodę. Spróbuj jej: powinna być słodkawa i świeża.
3. Weź kokos w dłoń, nad miską albo ścierką. Uderzaj tylną, tępą stroną ciężkiego noża lub młotkiem wokół „równika” owocu, obracając go po trochu.
4. Po kilku obrotach skorupa pęknie na dwie połowy.
5. Miąższ podważ łyżką lub tępym nożem. Gdy trzyma się mocno, włóż połówki na 10 minut do piekarnika nagrzanego do 180°C. Miąższ lekko się skurczy i łatwiej odejdzie.
6. Cienką brązową skórkę z miąższu możesz zostawić albo zdjąć obieraczką.

Jak zrobić mleko kokosowe ze świeżego kokosa

Domowe mleko jest rzadsze niż to z puszki, ale ma świeży smak.

Składniki: miąższ z 1 kokosa, około 2 szklanek gorącej (nie wrzącej) wody.

1. Zetrzyj miąższ na drobnej tarce albo zmiksuj go w blenderze z połową wody.
2. Zalej resztą wody i odstaw na 10–15 minut.
3. Przełóż do ściereczki lub gazy i mocno wyciśnij. To pierwsze, gęste mleko.
4. Wiórki możesz zalać wodą drugi raz. Drugie mleko jest rzadsze i dobrze nadaje się do gotowania ryżu albo zupy.

Domowe mleko trzymaj w lodówce i zużyj w ciągu 1–2 dni. Otwarte mleko z puszki przelej do szklanego lub plastikowego pojemnika i także trzymaj w lodówce.

Do czego używać mleka kokosowego

• Curry. W kuchni południowych Indii, Sri Lanki i Tajlandii mleko kokosowe jest bazą wielu sosów, na przykład w keralskim curry rybnym albo tajskim zielonym curry.
• Zupy. Dodaj je do zupy z soczewicy lub dyni pod koniec gotowania.
• Ryż. Ryż jaśminowy ugotowany w połowie na mleku kokosowym ma delikatny, słodkawy smak.
• Desery. Kheer, pudding z tapioki, lody, koktajle.

Gdy gotujesz sos na mleku kokosowym, nie gotuj go długo na dużym ogniu. Mleko może się rozwarstwić. Dodaj je pod koniec i podgrzewaj na małym ogniu.

Gdzie kupić kokos i mleko kokosowe

Świeży kokos znajdziesz na stronie kokos świeży. Mleko kokosowe w puszce i w kartonie jest między innymi w ofercie Aroy-D, na przykład mleko kokosowe Aroy-D 400 ml. Wodę kokosową zebraliśmy w kategorii woda kokosowa. Gdy nie chcesz trzeć miąższu sam, sięgnij po mrożony tarty kokos. Little India ma sklepy w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Gdańsku i wysyła zamówienia internetowe.