Makhana: prażone „nasiona lotosu” jako przekąska

Makhana (phool makhana, ang. fox nuts) to białe, lekkie kulki z napęczniałych nasion rośliny wodnej Euryale ferox. W sklepach sprzedaje się je zwykle jako nasiona lotosu. W Indiach makhanę praży się na ghee z solą i przyprawami, dodaje do curry i gotuje z niej słodki deser na mleku.

Makhana: co to jest

Makhana to nasiona rośliny wodnej z rodziny grzybieniowatych, krewnej lilii wodnych. Rośnie w stawach i rozlewiskach, głównie we wschodnich Indiach. Nasiona zbiera się z dna, suszy i praży w wysokiej temperaturze. Twarda łupina pęka, a wnętrze wyskakuje jako biała, porowata kulka, trochę jak popcorn.

Nazwa „nasiona lotosu” jest uproszczeniem. Lotos indyjski (Nelumbo nucifera) to inna roślina, a jego nasiona wyglądają inaczej: są owalne i twarde. Na opakowaniach makhany oba określenia występują razem, na przykład „nasiona lotosu prażone, phool makhana”. Jeśli szukasz chrupiącej przekąski, szukaj słowa makhana.

Sama makhana ma bardzo łagodny, lekko orzechowy smak. Smak nadają jej tłuszcz i przyprawy. Kulki są suche i kruche, a po uprażeniu chrupią jak chrupki kukurydziane.

Jak uprażyć makhanę w domu

Makhana z paczki jest gotowa do jedzenia, ale po krótkim uprażeniu robi się dużo bardziej chrupiąca.

Składniki:

• 2 szklanki makhany (około 50 g)
• 1 łyżka ghee lub oleju
• 1/4 łyżeczki soli
• szczypta mielonej kurkumy, chili, czarnego pieprzu albo chaat masala

Przygotowanie:

1. Rozgrzej ghee na szerokiej patelni na małym ogniu.
2. Wsyp makhanę i mieszaj ją przez 6 do 10 minut. Ogień musi być mały, żeby kulki się nie przypaliły.
3. Sprawdź jedną kulkę: rozgnieć ją w palcach albo przegryź. Gotowa makhana łamie się z chrupnięciem i nie klei się do zębów.
4. Zdejmij patelnię z ognia, dodaj sól i przyprawy, wymieszaj.
5. Ostudź. Makhana robi się jeszcze bardziej chrupiąca, gdy wystygnie.

Dobre połączenia smaków: sól i czarny pieprz, chaat masala z suszonym mango, peri peri, mięta, a na słodko cukier z kardamonem albo jaggery.

Inne sposoby na makhanę

• Makhana kheer: makhanę podsmaża się na ghee, rozdrabnia część kulek i gotuje w mleku z cukrem i kardamonem, aż deser zgęstnieje.
• Curry: w kuchni północnych Indii robi się makhana matar (z groszkiem) i dania z makhaną w sosie pomidorowym lub śmietanowym. Kulki wrzuca się pod koniec, żeby nie rozmiękły całkowicie.
• Mieszanki przekąsek: prażona makhana dobrze łączy się z orzechami, rodzynkami i indyjskimi przekąskami typu namkeen.
• Dni postu: w niektórych indyjskich rodzinach makhanę je się w dni postu religijnego (vrat), bo nie jest zbożem.

Jak przechowywać makhanę

Makhana chłonie wilgoć z powietrza i wtedy mięknie. Po otwarciu paczki przesyp ją do szczelnego słoika. Jeśli kulki zrobiły się gumowate, upraż je kilka minut na suchej patelni. Odzyskają chrupkość.

Czym różni się makhana od „sweet makhana”

W sklepie zobaczysz też produkt o nazwie sweet makhana. To cukrowe kulki, a nie nasiona. Używa się ich jako słodkiego poczęstunku i ofiary (prasad) w czasie świąt. Nie da się ich uprażyć jak prawdziwej makhany.

Gdzie kupić makhanę

W Little India kupisz prażone nasiona lotosu phool makhana Aiva oraz phool makhana Jaimin. Gotowe smakowe przekąski to na przykład makhana peri peri Mall Road albo makhana z miętą i z solą himalajską. Little India ma sklepy w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Gdańsku oraz wysyła zamówienia ze sklepu internetowego.