Mąka ragi, jowar i z prosa perłowego: co to jest i jak z nich piec
Ragi to palczatka (ang. finger millet), drobne czerwonobrązowe zboże z południowych Indii, a mąka ragi to mąka z całych ziaren. Jowar (też juwar) to sorgo, a bajra to proso perłowe. Wszystkich trzech używa się w indyjskich domach do placków, kaszek, dos i przekąsek, a każda ma inny kolor, smak i inaczej się z nią pracuje.
Mąki z prosa i sorgo w skrócie
| Mąka | Po polsku | Po angielsku | Kolor i smak | Typowe dania |
|---|---|---|---|---|
| Ragi, nachni | mąka ragi (z palczatki) | finger millet | ceglastobrązowa, ziemista | ragi mudde, ragi dosa, kaszka, laddu |
| Jowar, juwar | mąka z sorgo | sorghum | prawie biała, łagodna | bhakri i roti z jowaru |
| Bajra | mąka z prosa perłowego | pearl millet | szarozielona, orzechowa, lekko gorzkawa | bajra roti, bajra khichdi |
| Rajgira | mąka z amarantusa (to nie proso) | amaranth | jasna, orzechowa | rajgira roti, laddu |
Ważne dla polskiego czytelnika: kasza jaglana to łuskane proso zwyczajne. To inne zboże niż ragi, jowar i bajra, a mąka jaglana zachowuje się w cieście inaczej.
Ragi: co to jest
Ragi najczęściej je się w Karnatace, Tamilnadu i Andhra Pradesh, a także w Nepalu. Mąka jest ciemna i drobna. W Karnatace robi się z niej ragi mudde: mąkę wsypuje się do wrzącej wody i miesza, aż powstanie gęste ciasto, z którego formuje się kule jedzone z sambarem albo saaru. Z ragi robi się też ragi dosę, rzadką kaszkę na mleku lub maślance i słodkie laddu z jaggery.
Ciasto z ragi nie jest elastyczne. Do dosy wymieszaj mąkę ragi z mąką ryżową albo z gotowym ciastem na dosę, żeby się trzymało.
Jowar (juwar, sorgo)
Mąka z jowaru jest jasna i łagodna, więc na początek najłatwiej zacząć właśnie od niej. W Maharasztrze i północnej Karnatace piecze się z niej jowar bhakri, gruby placek klepany w dłoniach, jedzony z pitlą, ostrym thecha albo daniem z warzyw. Mąka się nie rozciąga, więc potrzebuje gorącej wody i cierpliwego wyrabiania.
Bajra (proso perłowe)
Bajra to zimowa podstawa kuchni Radżastanu i Gudżaratu. Mąka ma mocniejszy, orzechowy smak i jełczeje szybciej niż pszenna, więc kupuj małe opakowania i zużyj je w ciągu kilku tygodni. Bajra roti je się zwykle na gorąco z ghee, jaggery, czosnkowym chutney albo z jogurtowym curry.
Roti z mąki jowar lub ragi: przepis
Składniki (na 6 placków):
- 2 szklanki mąki jowar lub ragi
- około 1 szklanki gorącej wody (nie wrzątku)
- szczypta soli
Przygotowanie:
- Wymieszaj mąkę z solą w szerokiej misce.
- Wlewaj gorącą wodę stopniowo i mieszaj łyżką. Gdy ciasto przestygnie na tyle, że da się go dotknąć, wyrabiaj je dłonią przez 3 do 4 minut na gładkie, miękkie ciasto. Nie powinno pękać na brzegach.
- Wyrabiaj tylko jedną porcję naraz: weź kulkę wielkości cytryny, a resztę trzymaj przykrytą.
- Rozklep kulkę palcami na cienki placek na podsypanej mąką stolnicy albo rozwałkuj ją między dwoma arkuszami papieru do pieczenia.
- Połóż placek na gorącej, suchej tawie lub patelni. Posmaruj wierzch odrobiną wody.
- Gdy woda wyschnie, odwróć placek. Upiecz drugą stronę, potem dociśnij go ściereczką albo połóż nad otwartym płomieniem, żeby się nadął.
- Podawaj na gorąco, jeśli lubisz, z ghee.
Jeśli ciasto pęka, woda była za zimna albo było jej za mało. Dodaj łyżkę gorącej wody i wyrób ciasto jeszcze raz.
Gluten
Ziarna ragi, jowaru i bajry nie zawierają glutenu, dlatego ciasto się kruszy i nie da się go wałkować jak pszennej mąki atta. Jeśli potrzebujesz produktu z certyfikatem „bez glutenu”, czytaj etykietę, bo mąki mogą być mielone w miejscach, gdzie przetwarza się też pszenicę.
Gdzie kupić mąkę ragi, jowar i z prosa
Little India sprzedaje mąkę jowar (juwar) 1 kg, mąkę ragi TRS, mąkę z prosa perłowego (bajra) i mąkę gryczaną (kuttu). Little India ma sklepy w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Gdańsku, a sklep internetowy wysyła zamówienia w całej Polsce.
Najczęściej zadawane pytania
Ragi: co to jest?
Ragi to palczatka (finger millet), drobne zboże o czerwonobrązowym ziarnie. W języku marathi nazywa się nachni.
Co to jest mąka juwar?
Mąka juwar, czyli jowar, to mąka z sorgo. Jest jasna i łagodna, piecze się z niej bhakri i roti.
Czy kasza jaglana to to samo co ragi?
Nie. Kasza jaglana to łuskane proso zwyczajne. Ragi to palczatka, inne zboże, o ciemniejszym kolorze i mocniejszym smaku.
Dlaczego roti z mąki z prosa pęka?
Mąki z prosa nie mają glutenu, więc ciasto potrzebuje gorącej wody i świeżego wyrobienia przed każdym plackiem. Wyrabiaj małe porcje, a resztę trzymaj przykrytą.
Placki z mąki pszennej opisujemy w przepisie na roti, chapati i naan. Więcej angielskich i hinduskich nazw składników znajdziesz w tekście Składniki indyjskie: nazwy angielskie i hindi.