Ryż basmati: rodzaje, marki i jak go ugotować

Ryż basmati to długoziarnisty, aromatyczny ryż uprawiany u podnóża Himalajów, w północnych Indiach i w Pakistanie. Po ugotowaniu ziarna są suche, sypkie, nie kleją się i mocno się wydłużają. To podstawowy ryż kuchni indyjskiej: do curry, dalu, biryani i pulao.

Ryż basmati: co to jest

Basmati to grupa odmian ryżu o długich, cienkich ziarnach i orzechowym aromacie. Nazwa pochodzi z hindi i oznacza mniej więcej „pachnący”. Dobry ryż basmati ma trzy cechy, które łatwo sprawdzić w domu:

• surowe ziarna są długie, cienkie i lekko przejrzyste,
• w czasie gotowania wyraźnie się wydłużają, a nie pęcznieją wszerz,
• ugotowany ryż pachnie i nie skleja się w grudki.

Wielu producentów leżakuje ryż basmati przed sprzedażą, czasem przez rok lub dłużej. Leżakowany ryż jest suchszy, mniej się klei i bardziej się wydłuża. Na opakowaniach bywa opisany jako „aged”.

Rodzaje ryżu basmati

W indyjskim sklepie znajdziesz kilka rodzajów basmati. Różnią się obróbką i przeznaczeniem.

1. Biały basmati (raw, white). Klasyczny, najbardziej aromatyczny. Do codziennego ryżu, jeera rice i pulao.
2. Basmati sella (parboiled, golden sella). Ryż parboiled: przed łuskaniem moczony i parowany. Ma lekko złoty kolor, twardsze ziarna i trudniej go rozgotować. Dobrze się sprawdza w biryani i w kuchni restauracyjnej.
3. Basmati steam. Ryż poddany obróbce parą. Jest biały, ale trzyma kształt lepiej niż zwykły biały basmati.
4. Brązowy basmati. Z otrębami, o mocniejszym, orzechowym smaku. Gotuje się dłużej.
5. Basmati łamany (broken). Połamane ziarna. Dobry do kheer, kiczri i dań, w których ryż ma się rozgotować.

Marki często dzielą ryż na linie, na przykład „Classic”, „Premium”, „Everyday” czy „Biryani”. To nazwy producenta. Zwykle wyższa linia ma dłuższe i bardziej równe ziarna, ale porównuj opisy na opakowaniu.

Jak wybrać ryż basmati

• Do codziennego ryżu i jeera rice: biały basmati, linia średnia, opakowanie 1–5 kg.
• Do biryani: biały basmati z najdłuższymi ziarnami albo sella, jeśli chcesz, żeby ziarna się nie łamały.
• Do kheer i deserów: basmati łamany.
• Dla dużej rodziny: worki 10–20 kg. Trzymaj je w suchym, chłodnym miejscu, w szczelnym pojemniku.

W sklepie Little India znajdziesz ryż basmati marek India Gate, Tilda, Banno oraz ryż marki własnej Little India.

Jak ugotować ryż basmati

Metoda wchłaniania (2–3 porcje):

1. Wypłucz 1 szklankę ryżu w misce 3–4 razy, aż woda będzie prawie przejrzysta.
2. Namocz ryż w zimnej wodzie na 20–30 minut. Odcedź.
3. Do garnka wlej 1½ szklanki wody, dodaj sól i łyżeczkę ghee lub oleju. Doprowadź do wrzenia.
4. Wsyp ryż, przemieszaj raz, przykryj i gotuj na małym ogniu 10–12 minut.
5. Zdejmij z ognia i zostaw pod pokrywką na 5–10 minut. Rozluźnij widelcem.

Metoda odcedzania (jak makaron): gotuj namoczony ryż w dużej ilości osolonej wody 8–10 minut, aż ziarna będą miękkie, ale nie rozgotowane. Odcedź na sicie. Tę metodę stosuje się przy biryani, gdzie ryż dochodzi później w garnku z mięsem lub warzywami.

Ryż sella potrzebuje więcej wody (około 2 szklanek na szklankę ryżu) i dłuższego gotowania. Brązowy basmati gotuje się 25–30 minut. Zawsze sprawdź instrukcję na opakowaniu.

Najprostsze danie z basmati to jeera rice, ryż z kminem rzymskim. Przepis znajdziesz w poradniku kmin rzymski (cumin, jeera). Jeśli wahasz się między basmati a ryżem tajskim, przeczytaj tekst ryż jaśminowy: jak wybrać.

Gdzie kupić ryż basmati

Cały wybór jest w kategorii ryż w sklepie Little India. Na początek dobrze sprawdzi się ryż basmati Classic India Gate 1 kg, do biryani basmati golden sella India Gate 1 kg, a dla rodziny ryż basmati extra długi Little India 5 kg. Little India ma sklepy w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Gdańsku i wysyła zamówienia online.