Holi: indyjskie święto kolorów i jak je obchodzić w Polsce

Holi to indyjskie święto kolorów, które wita wiosnę. Ludzie obsypują się kolorowym proszkiem (gulal), polewają wodą i odwiedzają znajomych. Holi przypada w dniu pełni księżyca w hinduskim miesiącu phalgun, czyli w marcu; w 2027 roku około 22 marca.
Skąd się wzięło Holi
Holi trwa zwykle dwa dni. Pierwszego wieczoru, w czasie Holika Dahan, rozpala się ogniska. Hinduiści wiążą je z opowieścią o Prahladzie, młodym wyznawcy Wisznu, i o demonicy Holice, która chciała go spalić, a sama zginęła w ogniu. Ognisko jest więc znakiem zwycięstwa dobra nad złem.
Drugi dzień, nazywany Rangwali Holi albo Dhulandi, to dzień kolorów. Zabawa kolorami nawiązuje do opowieści o Krysznie, który w młodości obsypywał kolorami Radhę i pasterki. Najbarwniej świętuje się w regionie Bradź, w okolicach Mathury i Vrindavan, gdzie obchody trwają nawet kilka dni.
Holi obchodzi się też w Nepalu i wszędzie tam, gdzie mieszkają duże społeczności indyjskie. To święto, w którym na jeden dzień zacierają się różnice wieku i pozycji. Każdy może obsypać kolorem każdego.
Jak wygląda dzień kolorów
Rano ludzie wychodzą na ulice i podwórka w starych, najczęściej białych ubraniach. Mają ze sobą:
- gulal, czyli suchy kolorowy proszek, którym naciera się policzki i czoło,
- pichkari, czyli pistolety na wodę, oraz wiadra i balony z wodą,
- słodycze, przede wszystkim gujiya, czyli smażone pierożki z nadzieniem z khoa i bakalii,
- thandai, chłodny napój z mleka, migdałów i przypraw.
Po południu zabawa się kończy. Wszyscy się myją, przebierają i odwiedzają rodzinę i znajomych z życzeniami "Happy Holi" oraz słodyczami.
Proszek holi: co to jest i jak go używać
Proszek holi (w wyszukiwarce często "piasek holi") to drobny kolorowy proszek do obsypywania się w czasie zabawy. Sprzedaje się go w torebkach, osobno dla każdego koloru: czerwony, różowy, żółty, zielony, niebieski czy pomarańczowy. Na etykietach produktów często widnieje słowo "organic"; skład zawsze sprawdź na opakowaniu.
Kilka zasad bezpiecznej zabawy:
- Nie rzucaj proszkiem w twarz z bliska. Naciera się nim policzki i czoło.
- Chroń oczy i usta. Jeśli proszek dostanie się do oka, przepłucz je czystą wodą.
- Nie wdychaj proszku i nie baw się nim w małym, zamkniętym pomieszczeniu. Najlepiej świętować na zewnątrz.
- Małe dzieci bawią się tylko pod opieką dorosłych.
- Załóż ubrania, których nie żal. Kolor może zostać na tkaninie na stałe.
- Wiele osób przed zabawą smaruje włosy olejem, a skórę kremem, żeby kolor łatwiej się zmywał.
Proszek zmywa się wodą z mydłem. Intensywne kolory mogą zostać na skórze i włosach przez jakiś czas.
Holi w Polsce
W Polsce od lat odbywają się plenerowe festiwale kolorów, inspirowane Holi. Mają one charakter koncertów i imprez, nie obrzędu. Indyjskie rodziny i studenci z Indii świętują Holi także po swojemu: w parku, na działce albo na podwórku, z kolorami, muzyką i słodyczami. Pamiętaj, że w marcu w Polsce bywa zimno. Zabawa z wodą to wtedy raczej opcja dla odważnych, a suchy gulal sprawdza się lepiej.
Jeśli chcesz przygotować własne Holi, potrzebujesz kilku kolorów proszku, kilku pistoletów na wodę, starych ubrań i czegoś słodkiego. Indyjskie słodycze opisujemy w tekście o słodyczach indyjskich. O drugim wielkim święcie, Diwali, piszemy w tekście Diwali 2026 w Polsce.
Gdzie kupić proszek holi
Little India ma kategorię Festiwal kolorów - Holi z kolorowymi proszkami. Są tam m.in. czerwony proszek holi Lakshmi, zielony i żółty. Sklepy stacjonarne działają w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Gdańsku (adresy), a sklep internetowy wysyła zamówienia w całej Polsce.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy jest Holi 2027?
Holi przypada w dniu pełni księżyca w miesiącu phalgun. W 2027 roku dzień kolorów wypada około 22 marca, a ognisko Holika Dahan wieczorem dzień wcześniej.
Czym jest piasek holi?
To potoczna nazwa proszku holi (gulal). Nie jest to piasek, tylko drobny kolorowy proszek do obsypywania się w czasie zabawy.
Czy proszek holi spiera się z ubrań?
Nie zawsze. Część kolorów zostaje na tkaninie na stałe, dlatego na Holi zakłada się stare ubrania.
Czy w Holi może wziąć udział każdy?
Tak. Holi ma korzenie w tradycji hinduskiej, ale dzień kolorów to zabawa otwarta dla wszystkich. Wystarczy zapytać gospodarzy, czy wolno obsypać kogoś kolorem.